Translate

Πέμπτη 28 Μαΐου 2015

Ο Σοπενάουερ για τη μόδα με τα γένια

beardman2
Μια μόδα που έχει εγκύψει εσχάτως και στη χώρα μας είναι τα γένια, το μούσι, που αφήνουν να φύεται οι περισσότεροι άντρες γύρω μας. Τι γνώμη είχε άραγε ο Σοπενάουερ για το θέμα;
Η γενειάδα
Επειδή στην ουσία πρόκειται για μισή μάσκα, η γενειάδα θα έπρεπε να απαγορεύεται από την αστυνομία. Εκτός αυτού, ως ανδρικό χαρακτηριστικό που βρίσκεται καταμεσής στο πρόσωπο, είναι χυδαίο: γι αυτό άλλωστε αρέσει στα γύναια.
Λένε ότι τα γένια είναι για τους άνδρες φυσικά: εννοείται, γι’ αυτό άλλωστε ταιριάζουν στους άνδρες που βρίσκονται ακόμα στη φυσική τους κατάσταση· για τον ίδιο ακριβώς λόγο, στους άνδρες που έχουν περάσει στη φάση του πολιτισμού, ταιριάζει το ξύρισμα, αφού στην ουσία συμβολίζει την άρνηση της ζωώδους, ωμής βίας, η οποία βρίσκει τη λυρική της έκφραση στην τριχοφυΐα του ανδρικού ειδικά προσώπου, και την υποταγή στον νόμο, στην τάξη, και στον πολιτισμό γενικότερα.
beardman
Η γενειάδα μεγαλώνει το ζωώδες τμήμα του προσώπου και το προβάλλει: αυτό του δίνει την τόσο εντυπωσιακά κτηνώδη όψη: δεν έχετε παρά να παρατηρήσετε από το πλάι έναν γενειοφόρο την ώρα που τρώει! Οι περισσότεροι γενειοφόροι θεωρούν τη γενειάδα τους διακοσμητικό στοιχείο. Ένα διακοσμητικό στοιχείο που για διακόσια τουλάχιστον χρόνια το έβλεπε κανείς μόνο σε Εβραίους, Κοζάκους, Καπουκίνους, βαρυποινίτες και ληστές. Η αγριάδα και η βιαιότητα που προσδίδει η γενειάδα στη φυσιογνωμία, βασίζεται στο ότι μια σχετικά μικρή μάζα καλύπτει το μισό του προσώπου, και μάλιστα το τμήμα που περισσότερο εκφράζει τον ηθικό χαρακτήρα του ανθρώπου. Και για να μην ξεχνιόμαστε, μαλλιαρά είναι κατά κανόνα τα ζώα.
Clooney
Δεν έχετε παρά να κοιτάξετε γύρω σας! Θα δείτε ότι έχει γίνει κάτι σαν εξωτερικό σύμπτωμα της ραγδαία αυξανόμενης ωμότητας -και μόνιμος συνοδός της- η μακριά γενειάδα, αυτό το χαρακτηριστικό του ανδρικού φύλου καταμεσής στο πρόσωπο, που δείχνει ότι κάποιοι προτιμούν την ανδροπρέπεια, την οποία μοιράζονται με τα ζώα, από τον ανθρωπισμό, αφού προτιμούν πρώτα και κύρια να θεωρούνται άνδρες και δευτερευόντως άνθρωποι. Το ξύρισμα της γενειάδας, σε όλες τις πολιτισμένες εποχές και χώρες, γινόταν και γίνεται εξαιτίας της ορθής αντίληψης περί του αντιθέτου, σύμφωνα με την οποία ο άνθρωπος προτιμάει να είναι άνθρωπος, με τη γενική έννοια του όρου και χωρίς ιδιαίτερη αναφορά στη βιολογική διαφορά των φύλων. Ενώ αντίθετα, το μήκος της γενειάδας (Bart) συμβάδιζε πάντα με τη βαρβαρότητα (Barbarei), στην οποία παραπέμπει και το όνομά της.
Από το βιβλίο για τον Άρθουρ Σοπενάουερ - Η τέχνη του να είσαι προσβλητικός
by Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Ένα συριανό προικοσύμφωνο του 17ου αιώνα

prikaΈν ετει 1675, εν μηνί Ιανουαρίου ημέρα δέκατη (10), έν Σύρω εν όνόματι τής 'Αγίας Τριάδος Κόκκινης προστάτιδος τής νήσου.
Προικοσύμφωνου τής πρώτης μου κόρης καί τής θυγατρός τοΰ Κωστάκη τής Σμαράγδας καί τής μακαρίτιασας τής γυναικός μου Πιπινίτσας, ήτις θά πάρει νόμιμον σύζυγον τόν Ντεμογιαννάκη τοΰ Κωσταντάκη καί τής Πιπίτσας Πηνελόπης Βαρβαρίτσας.
Καί έγώ ή μακαρίτισσα ή γυναίκα μου Πιπινίτσα δίδομεν τήν συγκατάθεσίν μας εις τό νά πάρει ή κόρη μας Κατή νόμιμον σύζυγον καί νά τόν έχει νά τόν νέμεται μέρα καί νύχτα τόν Ντεμογιαννάκη Μανωλάκην τοΰ Κωνσταντάκη καί τής Πιπινίτσας Βαρβαρίτσης.
proikosymfwnoΈν πρώτοις δίδομεν άπό τά φύλλα τής καρδιάς μας τήν ευχή νά τρισευτυχήσουν καί νά πολυχρονίσουν.
Δεύτερον δέ τέσσαρα εικονίσματα τό πρώτον εις ξύλον δυνατόν καί χονδρόν δύο δάκτυλα καί τ' άλλα εις αχιβάδα.
Δύο τσουκάλια κάστρινα τής μακαρίτισσας τής γιαγιάς μου.
Τό αμελέτητο μέ δυο χέρια γερό παστρικό καί άπιαστο.
Τρεις βελόνες τής κάλτσας.
Ενα στρώμα μπαλωμένο τής μακαρίτισσας τής γιαγιάς μου από καλαμόφυλλο, ένα λύχνο χωματένιο κι’ άλλον ένα άπό τενεκέ.
Μια ψαράγκα (χωράφι) ίσα μέ μιά κυλίστρα τοΰ γάιδαρου.
Πέντε παράδες καί τρία άσπρα.
Μαζύ μέ αύτά τούς κάνομεν τους πρώτους νοικοκυραίους τής Σύρου.
’Ακόμη δέ καί αυτά : Δύο κότες ένα πετεινό ένα κόσκινο κουκιά ένα μερμιτζέλι σπιτίσια μακαρόνια καί σαράντα καπόνια κρεμμύδια.
“Ολα αύτά νά τά κάνουν θάλασσα, νά τρών καί νά πίνουν όλο τό οκταήμερον γαμβρός καί νύφη κί’ ολο τό συμπεθεριό. Εις δέ τόν γαμβρόν τήν Κατή μέ τά ούλα της.
Ό πεθερός
Κωστάκης τής Σμαράγδας
 ~ Από το βιβλίο «χιουμοριστική ανθολογία» τόμος 3ος εκδόσεις Δρακόπουλος (1962). 
by Αντικλείδι , http://antikleidi.com

Αποθήκευση «πράσινης» ενέργειας χρησιμοποιώντας... αποτσίγαρα

Οι γόπες θα μπορούν να τροφοδοτούν τις συσκευές του μέλλοντος

Αποτσίγαρα επέλεξε να χρησιμοποιήσει επιστημονική ομάδα από τη Νότια Κορέα ώστε να αναπτύξει ένα υλικό υψηλής απόδοσης το οποίο θα μπορεί να αξιοποιηθεί για την αποθήκευση ενέργειας και παράλληλα για την απαλλαγή του περιβάλλοντος από την τοξικότητα των χρησιμοποιημένων φίλτρων των τσιγάρων.

Μάλιστα, σύμφωνα με την μελέτη, το νέο υλικό θα μπορεί να ενσωματωθεί σε υπολογιστές, φορητές συσκευές, ηλεκτρικά οχήματα και ανεμογεννήτριες για την αποθήκευση ενέργειας, αναφέρει η μελέτη.

«Η μελέτη μας έχει δείξει ότι τα φίλτρα τσιγάρου μπορούν να μετατραπούν σε ένα υψηλής απόδοσης υλικό με βάση τον άνθρακα, χρησιμοποιώντας μια απλή διαδικασία ενός και μοναδικού σταδίου, η οποία ταυτόχρονα προσφέρει μια πράσινη λύση για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της κοινωνίας», δήλωσε ο συνεπικεφαλής της έρευνας Τζονγκχεόπ Γι, καθηγητής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σεούλ.

«Πολλές χώρες έχουν αναπτύξει αυστηρούς κανονισμούς για την αποφυγή των τρισεκατομμυρίων τοξικών και μη-βιοδιασπώμενων φίλτρων που χρησιμοποιούνται στα τσιγάρα και διοχετεύονται στο περιβάλλον κάθε χρόνο. Η μέθοδός μας είναι απλά ένας ακόμα τρόπος για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος», πρόσθεσε ο Γι.

Κατά τη μελέτη τους οι ερευνητές απέδειξαν ότι οι ίνες οξικής κυτταρίνης που βρίσκονται στα περισσότερα φίλτρα τσιγάρων θα μπορούσαν να μετατραπούν σε ένα υλικό με βάση τον άνθρακα, χρησιμοποιώντας μια απλή, τεχνική καύση ενός σταδίου που ονομάζεται πυρόλυση. Το υλικό που προκύπτει περιέχει μια σειρά από μικροσκοπικούς πόρους, αυξάνοντας τις επιδόσεις του ως υπεραγώγιμο υλικό.

Το υλικό αυτό σημείωσε καλύτερες επιδόσεις από τους εμπορικά διαθέσιμα προϊόντα άνθρακα, όπως το γραφένιο και οι νανοσωλήνες άνθρακα, και μελλοντικά ίσως θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επικάλυψη ηλεκτροδίων υπεραγωγών, δηλαδή ηλεκτροχημικών που μπορούν να αποθηκεύσουν πολύ μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, επισημαίνουν οι ερευνητές.http://www.newsbeast.gr/technology/arthro/825996/apothikeusi-prasinis-energeias-hrisimopoiodas-apotsigara/

Κυριακή 24 Μαΐου 2015

Αυτό είναι το πιο μικρό κρατίδιο στον κόσμο!

Αυτό είναι το πιο μικρό κρατίδιο στον κόσμο

Μέγεθος κειμένου
Αυτό είναι το πιο μικρό κρατίδιο στον κόσμο! (φωτό - βίντεο)

Διαδώστε αυτό το άρθρο

Τελευταία ενημέρωση: 02.07.2014 | 18:35
Πρώτη δημοσίευση: 02.07.2014 | 16:03
Διαδώστε το:

Οι κάτοικοί του το θεωρούν το μικρότερο κρατίδιο του κόσμου... Η αλήθεια είναι ότι δεν έχει επισήμως αναγνωριστεί, αλλά μπορείτε κι εσείς με... 250 ευρώ να γίνετε πρίγκιπας! 

Η πρώτη ματιά, συνήθως, ξεγελάει. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, δεν ισχύει η λαϊκή ρήση. Η πρώτη ματιά σε αυτό το κρατίδιο, δεν μπορεί να σε ξεγελάσει.
Για την ακρίβεια, με την πρώτη ματιά δείχνει για εξέδρα άντλησης πετρελαίου. Κι όμως, αυτό ακριβώς είναι!
Δύο οικήματα τα οποία ενώνονται με μια σιδερένια πλατφόρμα αποτελούν αυτό το Φρούριο στις ακτές του Σάφολκ, που βρίσκεται εκεί από την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η επίσημη ιστοσελίδα του κρατιδίου
Η επίσημη ιστοσελίδα του κρατιδίου

Μπορείς να γίνεις κι εσύ πρίγκιπας...
Μπορείς να γίνεις κι εσύ πρίγκιπας...

Οι κάτοικοί του το ονομάζουν «Πριγκιπάτο του Sealand». Συνολικά 22 άνθρωποι ζουν στα 550 τετραγωνικά μέτρα περίπου αυτής της πλατφόρμας, και σύμφωνα με δημοσιεύματα του βρετανικού τύπου, οι διαμένοντες στην εξέδρα αυτή, θεωρούν την έκταση αυτή ένα ανεξάρτητο κράτος, αν και δεν το αναγνωρίζει (ακόμη) καμία χώρα του κόσμου...
Σύμφωνα με όσα επισημαίνουν οι κάτοικοι του "Πριγκιπάτου", το κρατίδιο έχσει αναγνωριστεί, έστω και ανεπίσημα από τη Γερμανία και τη Μεγάλη Βρετανία.


Η ποδοσφαιρική ομάδα του κρατιδίου
Η ποδοσφαιρική ομάδα του κρατιδίου

Στη μέση του πουθενά...
Στη μέση του πουθενά...

Η εξέδρα αυτή βρίσκεται περίπου έξι μίλια από τις ακτές του Σάφολκ, ενώ για την ονομασία του "υπεύθυνος" είναι ο πρώτος ο Πρίγκιπας Μιχαήλ (1963).
Στηρίζουν την ανεξαρτησία του έχοντας τη δική τους σημαία, το δικό τους οικόσημο, το δικό τους νόμισμα, τα δικά τους γραμματόσημα, παράγοντας πόσιμο νερό, διαθέτοντας ακόμη και ποδοσφαιρική ομάδα, αλλά κυρίως πουλώντας αναμνηστικά στους τουρίστες που το επισκέπτονται, αλλά και μέσω της επίσημης ηλεκτρονικής τους σελίδας.




Από το 1967, η εγκατάσταση έχει καταληφθεί από τον πρώην βρετανό Ταγματάρχη Πάντυ Ρόϊ Μπέϊτς (Paddy Roy Bates).
Το 1968, οι βρετανικές αρχές προσπάθησαν να καταλάβουν το μικρό κράτος. Ο Βρετανικός στόλος πλησίασε στην εξέδρα, αλλά η οικογένεια που ζούσε εκεί απαντήσε με προειδοποιητικές βολές στον αέρα. Ο στόλος υποχώρησε. Κατά τη διάρκεια της δίκης του βρετανού ταγματαρχη η οποία άρχισε στις 25 Νοεμβρίου 1968 στο Essex της Αγγλίας, το δικαστήριο έκρινε ότι η επικράτεια του πριγκιπάτου Sealand είναι εκτός της εθνικής επικράτειας, και πως η υπόθεση είναι εκτός της βρετανικής δικαιοδοσίας, έτσι αναγκάστηκαν να αναγνωρίσουν (σύμφωνα με τους κατοίκους της εξέδρας αυτής) την κυριαρχία του Πριγκιπάτου Sealand!




Έχουν ακόμη και το δικό τους νόμισμα!
Έχουν ακόμη και το δικό τους νόμισμα!

Η σημαία του Πριγκιπάτου Sealand
Η σημαία του Πριγκιπάτου Sealand

Το 1987 η Βρετανία επιχείρησε εκ νέου να εντάξει την "Sealand" ανακοινώνοντας την επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 μίλια, αλλά ο επίμονος Βρετανός Πριγκιπας της Sealand, με τη σειρά του, απείλησε και επέκτεινε τα χωρικά ύδατα της Sealand επίσης στα 12 μίλια, και με τον τρόπο αυτό ένα μέρος της Αγγλίας... ανήκει από τότε στην επικράτειά της!
Το Πριγκιπάτο όμως αυτό, κατέχει και ένα σημαντικό ρεκορ: Είναι η πρώτη χώρα που κάηκε ολοσχερός από πυρκαγιά, καθώς στις 23 Ιουνίου του 2006, ένα προκάλεσε φωτιά και κατέστρεψε σχεδόν ολοσχερώς της εξέδρα αυτή.


Το... βασιλικό ζεύγος
Το... βασιλικό ζεύγος

Μπορεί η ιστορία αυτού του "κρατιδίου" να φαντάζει... παραμυθένια, υπάρχουν όμως και πολλοί που θεωρούν ότι το κρατίδιο αυτό υπάρχει μόνο στα χαρτιά και το μυαλό των λίγων "τολμηρών" Sealand-ών!http://www.newsit.gr/default.php?pname=Article&art_id=313058&catid=11

Αυτός ο 31χρονος ίδρυσε το πιο μικρό νέο κράτος στον κόσμο ολόκληρο

Αυτός ο 31χρονος ίδρυσε το πιο μικρό νέο κράτος στον κόσμο ολόκληρο

καταχωρήθηκε στις27.04.2015 | 11:05

Περίπου δύο εβδομάδες πριν ο κόσμος μας απέκτησε μια καινούργια χώρα και αυτή είναι μια είδηση σοβαρή και καθόλου αστεία.

Η Ελεύθερη Δημοκρατία της Λιμπερλαντ ιδρύθηκε επίσημα στις 13 Απριλίου 2015 και έχει όλα όσα κάνουν ένα έθνος, χμ, έθνος. Σημαία, εθνικό ύμνο και μια (προσωρινή έστω) κυβέρνηση αν και κανείς δεν μπορεί να απαντήσει απόλυτα στο ερώτημα αν αυτό η επινόηση μπορεί να αναγνωρισθεί κανονικά σαν κράτος ή όχι. Όπως και να έχει αυτά είναι όλα όσα πρέπει να ξέρεις για τη Χώρα Της Ελευθερίας.


Την ίδρυσε ένας 31χρονος Τσέχος πολιτικός που είναι μέλος του συντηρητικού κόμματος Ελεύθεροι Πολίτες αλλά πλέον αυτοανακηρύχθηκε πρόεδρος ενός μικρού κομματιού γης που βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Δούναβη και κάποιοι ξέχασαν να το δώσουν κάπου μετά από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας τη δεκαετία του 1990.



Ο ίδιος υποστηρίζει ότι το διεθνές δίκαιο του επιτρέπει να πάρει τον έλεγχο αυτής της όπως όλα δείχνουν «αδιεκδίκητης» περιοχής.

Όλα έγιναν αλήθεια όταν ο Βιτ Γέντλιτσκα ένοιωσε βαθειά μέσα του την επιθυμία να ζήσει σε μία χώρα όπου οι “τίμιοι” άνθρωποι θα ζουν μια “τίμια” ζωή, με ελάχιστη έως καμία παρέμβαση από την κεντρική κυβέρνηση.

Στη Λιμπερλαντ “όλες οι υπηρεσίες θα λειτουργούν εθελοντικά και κάτω από τη συνολική ιδέα ότι οι απόλυτα ικανοί πολίτες θα καταφέρουν να επεξεργαστούν αποτελεσματικά κάθε τομέα, να ρυθμίσουν σιγά σιγά τη φορολογία και τις ανάγκες κάθε υπηρεσίας δημιουργώντας ένα πλήρως λειτουργικό κράτος”.

Η Λίμπερλαντ δέχεται κάθε οικονομική χορηγεία και υποστήριξη. Kαι σε bitcoin.



“Νιώσαμε πραγματικά περιορισμένοι. Νιώσαμε πραγματικά ότι βρισκόμαστε υπό πίεση”, δήλωσε ο 31χρονος στο Fox News. “Πραγματικά πιστεύουμε ότι η Ευρώπη χρειάζεται έναν ακόμα φορολογικό παράδεισο. Χρειαζόμαστε ένα μέρος όπου ο κόσμος μπορεί να ευημερήσει”.



“Δεν μπορούσαμε να κάνουμε την κυβέρνησή μας να χαμηλώσει τους φόρους. Προσπάθησα σκληρά να πείσω τους πολιτικούς ότι χρειαζόμαστε χαμηλότερους μισθούς. Ότι χρειαζόμαστε να χαλαρώσουμε τους κανόνες. Όλοι οι αντίπαλοι μου είπαν “πρέπει να κάνεις το δικό σου κράτος για να αποδείξεις τις ιδέες σου περί ελευθερίας” κι αυτό έκανα”, είπε επίσης.



Η Γη Της Ελευθερίας δημιουργήθηκε σε περιοχή η οποία δεν διεκδικείται ούτε από την Κροατία ούτε από τη Σερβία -τις δύο χώρες, δηλαδή, που συνορεύουν με αυτήν- και έχει εμβαδόν 7 τετραγωνικών χιλιομέτρων.



Έχει ήδη το δικό της εθνόσημο, δικό της σύνταγμα και δικούς της νόμους.



Οι αρμόδιες υπηρεσίες της της Λίμπερλαντ έχουν ήδη δεχθεί περισσότερες από 270 χιλιάδες αιτήσεις για νέα υπηκοότητα ενώ ο αριθμός αυξάνεται. Περίπου 4 χιλιάδες θα μπορούν να αποκαλούν εαυτούς Λιμπερλαντιανούς σε λίγο καιρό από τώρα.



Αν ενδιαφέρεσαι και εσύ να γίνει πολίτης αυτού του νεοσύστατου γεωπολιτικού πειράματος που κανείς δεν ξέρει που θα καταλήξει να ξέρεις ότι αίτηση για απόκτηση υπηκοότητας μπορούν να υποβάλουν όσοι:

σέβονται τους συνανθρώπους τους

σέβονται τις γνώμες τους, ανεξαρτήτως φυλής, θρησκείας, εθνικότητας ή προσανατολισμού

σέβονται την (απαράβατη) ιδιωτική ιδιοκτησία

δεν έχουν κομμουνιστικό, ναζιστικό ή άλλο εξτρεμιστικό παρελθόν

δεν έχουν καταδικαστεί για ποινικά αδικήματα

Το σύνθημα της χώρας είναι “Ζήσε Και Άσε Να Ζήσουν”.



Η ιστορία λέει ότι καθώς ερευνούσε για περιοχή που χαρακτηρίζεται «κενή ανθρώπων», ο Β. Γ. ανακάλυψε ένα κομμάτι γης 4,34 τετραγωνικών χιλιομέτρων ανάμεσα στα σύνορα της Κροατίας με τη Σερβία. Αναζήτησε τον μοναδικό κάτοικο της περιοχής, πήρε την άδεια και του, κήρυξε σχηματισμό έθνους και εαν όλο αυτό αναγνωριστεί θα είναι το μικρότερο κράτος στον κόσμο μετά το Βατικανό.



Η Κροατία έχει ήδη γνωστοποιήσει όποιον ενδιαφέρεται ότι δεν θα αναγνωρίσει επίσημα καμία Λιμπερλαντ, αφού, εαν δεν είναι απλά ένα αστείο, είναι μια «εικονική καταπάτηση».



Όταν δημοσιογράφοι από την Τσεχία επιχείρησαν να επισκεφθούν τη Γη Της Ελευθερίας, Κροάτες συνοριοφύλακες τους απαγόρευσαν την είσοδο στη χώρα. Γιατί; Μα είναι περισσότεροι από τον έναν μόνιμο κάτοικο της Λιμπερλαντ ο οποίος, αν και δεν το ξέρει, είναι ζει προφανώς σε ένα κράτος υπό κροατική κατοχή.



Επιπλέον η κυβέρνηση της Αιγύπτου είπε σε όσους πολίτες της αναζητούν μια καλύτερη τύχη στο νέο αυτό μινι κράτος “να σοβαρευθούν και να μην πέφτουν θύματα των κοινωνικών δικτύων”.



Το αστείο που κανείς δεν ξέρει εαν είναι αρκετά αστείο ή απλά τραγελαφικό έχει τη δική του επίσημη ιστοσελίδα ΕΔΩ
http://www.newsit.gr/default.php?pname=News-b-it&art_id=393023&catid=55

Σάββατο 23 Μαΐου 2015

Ο Μαύρος Κύκνος

Ο Μαύρος Κύκνος
Νασίμ Νίκολας Ταλέμπ, o μεγάλος αιρετικός
Ο Νασίμ Νίκολας Ταλέμπ δεν είναι εύκολος άνθρωπος. Βρίζει. Εκνευρίζεται. Επιτίθεται. Απεχθάνεται τους οικονομολόγους, μιλά απαξιωτικά για τη μεσαία τάξη και θεωρεί τον Μπαράκ Ομπάμα μια «απάτη». Ο Νασίμ Νίκολας Ταλέμπ, ο ελληνορθόδοξος Νεοϋορκέζος από τον Λίβανο, είναι ένας από τους σημαντικότερους διανοητές του καιρού μας. Κατάγεται από τον Λίβανο, είναι ελληνορθόδοξος και ζει στη Νέα Υόρκη. Διαβάζει ελληνικά, αλλά καταλαβαίνει λιγότερα από τα μισά αν του μιλήσεις στη γλώσσα μας.
Οι παλιοί του συμφοιτητές από το Πανεπιστήμιο Wharton τον κάλεσαν πριν από λίγες ημέρες στην Αθήνα. Παρουσίασαν την ελληνική μετάφραση του «Μαύρου κύκνου» (Φερενίκη, 2010) του βιβλίου του που πρωτοεκδόθηκε το 2007, έγινε διεθνές μπεστ σέλερ και τον έκανε διάσημο – οι «SundayTimes» το κατατάσσουν μεταξύ των σημαντικότερων βιβλίων για την παγκόσμια σκέψη μεταπολεμικά.
Τι υποστηρίζει ο Ταλέμπ;
Οτι πριν από την ανακάλυψη μαύρων κύκνων στην Αυστραλία οι Ευρωπαίοι πίστευαν με απόλυτη βεβαιότητα ότι όλοι οι κύκνοι είναι λευκοί. Ετσι και οι οικονομολόγοι τού σήμερα. Κάνουν προβλέψεις, οδηγούν στην ανάληψη ρίσκου τράπεζες και επιχειρήσεις, παρ’ ότι αδυνατούν να προβλέψουν σπάνια συμβάντα με επιπτώσεις τεράστιας σημασίας. Επομένως οι προβλέψεις τους είναι άχρηστες, αν όχι επικίνδυνες.
Οι αναλυτές των μεγαλύτερων χρηματοοικονομικών εταιρειών αλλά και των διεθνών οργανισμών απέτυχαν να προβλέψουν τη διεθνή κρίση. Το κακό άρχισε το 2007 με τη φούσκα των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων υψηλού ρίσκου στις ΗΠΑ και δικαίωσε τον Ταλέμπ, ο οποίος είχε μόλις ολοκληρώσει το βιβλίο του.
Στo Μέγαρο Μουσικής μίλησε ενώπιον της ελίτ του χρηματοοικονομικού κλάδου. Τους είπε ότι είναι μάταιο να κάνουν προβλέψεις, ότι αυτά που δεν ξέρουν και δεν μπορούν να προβλέψουν, οι «μαύροι κύκνοι», είναι «τα πιο σημαντικά». Του παρουσίασαν τις αντιρρήσεις τους στη θεωρία του. Τις απέρριψε εκνευρισμένος…
«Αλαζονικό» τον χαρακτήρισαν. «Αθυρόστομος», «εριστικός» είναι μερικά από τα επίθετα που του απέδωσαν και εξακολουθούν να του αποδίδουν οι επικριτές του. Στην αντίπερα όχθη, πολλοί θεωρούν ότι ο 51χρονος Νασίμ Νίκολας Ταλέμπ είναι ένας από τους σημαντικότερους στοχαστές του καιρού μας. Τον συνάντησα στο λόμπι του Xίλτον, εκεί που καταλύουν και οι επιτελείς του ΔΝΤ όποτε επισκέπτονται τη χώρα μας. Στο ασανσέρ, μέχρι να φτάσουμε στον τελευταίο όροφο, δεν σταμάτησε να ειρωνεύεται τα στελέχη του Ταμείου αναπαριστώντας τον καβγά που είχε μαζί τους στην Ουάσιγκτον. Ο άνθρωπος που «είδε την κρίση να έρχεται» κατά τους «NewYorkTimes» χάνει την ψυχραιμία του όταν συναντά οικονομολόγους και απεχθάνεται τη μεσαία τάξη. Και δεν χρειάζεται να τον πιέσεις πολύ για να εκφράσει τα αισθήματά του.
Κύριε Ταλέμπ, μολονότι είστε πλέον διάσημος στοχαστής και συγγραφέας, έχω την αίσθηση ότι παραμένετε εκτός. Oτι το λεγόμενο «κατεστημένο» στην Ουάσιγκτον δεν σας πολυσυμπαθεἰ.
«Σωστά! Και θέλω να μείνω απέξω! Δεν θέλω να κάνω την παραμικρή προσπάθεια να γίνω κατανοητός. Ξέρετε, έχεις δύο επιλογές. Μπορείς να γράφεις βιβλία ή να τα πουλάς. Οχι και τα δύο. Οι περισσότεροι συγγραφείς ξοδεύουν το χρόνο τους για να προωθήσουν το έργο τους. Πολλοί καθηγητές αφιερώνουν χρόνο για τη διάδοση των ιδεών τους. Προσωπικά, δεν έχω κανένα ενδιαφέρον για αυτό. Με ενδιαφέρει όμως η ανταλλαγή απόψεων. Δεν πιστεύω ότι υπάρχουν αρκετοί έξυπνοι άνθρωποι στην Ουάσιγκτον σε σύγκριση με άλλες περιοχές. Και γι’ αυτό και δεν ξοδεύω τον χρόνο μου εκεί. Κάποτε ήμουν μέλος μιας επιτροπής 100 ατόμων στην Ουάσιγκτον. Εφυγα από την αίθουσα έπειτα από δέκα λεπτά της ώρας που μιλούσε ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας».
Γιατί φύγατε;
«Γιατί δεν καταλάβαινε το πρόβλημα! Προτιμώ να αφιερώνω χρόνο για να γράφω τα βιβλία μου και, πού και πού, κάποιο άρθρο για την εφημερίδα. Δεν ξοδεύω περισσότερες από δέκα ημέρες τον χρόνο για οποιαδήποτε απασχόληση εκτός της δουλειάς μου».
Παρατήρησα ότι εκνευρίζεστε εύκολα όταν καλείστε να παρουσιάσετε το έργο σας.
«Δεν κάνω τίποτε για την εμπορική προώθηση του έργου μου. Πηγαίνω μόνο σε ακαδημαϊκά συνέδρια. Αλλά εκεί πρόκειται για μια αμφίδρομη διαδικασία ανταλλαγής ιδεών και όχι για μονόπλευρη σχέση».
Πώς αποκτήσατε τόσους έλληνες φίλους στο Πανεπιστήμιο Wharton;
«Επειδή κατάγομαι από την Ανατολική Μεσόγειο και επομένως είχα πολύ περισσότερα κοινά με τους Ελληνες σε σύγκριση με τους φοιτητές που προέρχονταν, λόγου χάρη, από το Οντάριο του Καναδά».
Οι παλιοί συμφοιτητές σας που σας προσκάλεσαν στην Αθήνα λένε ότι για εκείνους είστε Ελληνας.
«Είμαι Ελληνας με βάση τη θρησκεία και τις συνήθειες. Κατάγομαι από την Ανατολική Μεσόγειο, οι πρόγονοί μου έγραφαν στα ελληνικά και είμαι ελληνορθόδοξος. “Αγιος ο Θεός!”. Η κοινότητά μου ανήκε στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Το κέντρο της ήταν πιο κοντά στην Ανατολή. Είμαστε Βυζαντινοί και Αραβες την ίδια στιγμή. Οχι μισό μισό, εκατό τοις εκατό Βυζαντινοί και εκατό τοις εκατό Αραβες. Πριν από αυτό ήμασταν Βυζαντινοί και Ασσύριοι».
Αναφέρατε στην ομιλία σας στο Μέγαρο Μουσικής ότι τα πράγματα είναι σήμερα καλύτερα στην Ελλάδα απ’ ό,τι πριν από δύο χρόνια που είχατε έρθει ξανά στην Αθήνα. Οι περισσότεροι Ελληνες θα διαφωνούσαν μαζί σας.
«Οποτε βλέπεις τους ανθρώπους να εφησυχάζουν, τότε πρέπει να ανησυχείς. Οταν έγραφα τον “Μαύρο κύκνο” εξέφραζα ακριβώς μια διαμαρτυρία για τον εφησυχασμό. Ας υποθέσουμε ότι έχουμε τις περιπτώσεις δύο ανθρώπων. Ο ένας έχει καρκίνο και δεν το ξέρει, ο άλλος το γνωρίζει και κάνει χημειοθεραπεία. Ποιος πιστεύετε ότι βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση;».
Ο δεύτερος.
«Ακριβώς! Παρ’ ότι είναι πολύ επώδυνο ως διαδικασία. Τώρα περνάτε τη φάση της χημειοθεραπείας, είναι επώδυνο, οι άνθρωποι έχουν βγει στους δρόμους, αλλά κάνετε ό,τι μπορείτε για να μειώσετε το έλλειμμα. Τα πήγατε αρκετά καλά το 2010 και είδατε ότι είναι εφικτό».
Δεν φαίνεται ωστόσο να συμπαθείτε τον «γιατρό». Αναφέρομαι στο ΔΝΤ, χρησιμοποιώντας τον χαρακτηρισμό με τον οποίο αυτοσυστήθηκε στους Ελληνες από τον ίδιο τον Ντομινίκ Στρος-Καν.
«Κοιτάξτε, καταλαβαίνω ότι μπορεί να χρειαστεί να εξαναγκάσεις μια χώρα να περικόψει τα ελλείμματα, όπως ο γιατρός σε αναγκάζει να κόψεις το τσιγάρο. Είναι υγιές, αλλά εδώ μιλάμε για σπασίκλες. Δεν έχω κανέναν σεβασμό απέναντι στο ΔΝΤ. Απορώ πώς μπορούν να συνεχίζουν τις προβλέψεις εφόσον απέτυχαν να προβλέψουν την κρίση. Οσον αφορά τις οικονομικές αναλύσεις τους, οι τύποι του ΔΝΤ είναι τόσο επηρεασμένοι από το οικονομικό κατεστημένο, που καταλήγουν στην απόλυτη σύγχυση. Ξεφορτωθείτε τα ελλείμματα, βγάλτε από πάνω σας το ΔΝΤ και αφήστε τους να πάνε παρακάτω να κάνουν ζημιά σε κάποιον άλλο.
Το περασμένο καλοκαίρι πέρασα μαζί τους μια αξέχαστη ημέρα. Στο τέλος είχα τάσεις αυτοκτονίας, καθώς προσπαθούσα να τους εξηγήσω ότι οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν δεν αποδίδουν. Τους ρωτούσα, λοιπόν, αν συμφωνούν μαζί μου ότι ο υπολογισμός των πιθανοτήτων είναι μια μέθοδος που δεν αποδίδει και μου απαντούσαν “ναι”. Και μετά τους ρωτούσα: “Αφού δεν αποδίδουν αυτές οι μέθοδοι, γιατί τις χρησιμοποιείτε;”. Και μου απαντούσαν: “Γιατί δεν έχουμε άλλες”! Και τότε, πολύ απλά, τους έλεγα: “Αφού δεν μπορείτε να υπολογίσετε τις πιθανότητες, αφού δεν μπορείτε να κάνετε πρόγνωση, γιατί ανακοινώνετε στον κόσμο όλες αυτές τις προβλέψεις, με αποτέλεσμα να δημιουργείτε αστάθεια και να οδηγείτε σε λάθος αποφάσεις;».
Στην Ελλάδα υπάρχει οργή για το ΔΝΤ επειδή ανάγκασε την ελληνική κυβέρνηση να περικόψει τους μισθούς των χαμηλοσυνταξιούχων.
«Αυτό είναι ηλιθιότητα. Μπορείς να είσαι σκληρός με την προϋπόθεση ότι προστατεύεις πάντα τους πιο αδύναμους. Ξέρετε την άποψή για τη μεσαία τάξη… Την απεχθάνομαι. Είναι η παρασιτική τάξη που πάντα απομυζά πόρους από τη χαμηλότερη. Η ανάπτυξη δημιουργείται από την ανώτερη και την εργατική τάξη, η μεσαία τάξη είναι επικίνδυνη. Ζει πέρα από τις δυνατότητές της».
Είχαμε και στη χώρα μας τέτοια φαινόμενα τα τελευταία 15 χρόνια. Πολλοί φορτώθηκαν με δάνεια για να αγοράσουν πολυτελή τζιπ, πιέστηκαν για να κάνουν πολυτελείς διακοπές.
«Αυτό εκπορεύεται από την αμερικανική κουλτούρα. Στην Αμερική, ξέρετε, έδωσα τα πάντα στους εχθρούς μου. Στη μεσαία τάξη έδωσα ό,τι χρειαζόταν για να με μισήσει. Ποτέ δεν ανήκα σε αυτή. Μεγαλώνοντας ήμουν πλούσιος, μετά ήμουν φτωχός για δύο χρόνια, αλλά επανήλθα. Η εργατική τάξη είναι πιο ηθική και παράγει πλούτο.
Το πρόβλημα είναι ότι η μεσαία τάξη δεν κοιτάει να πάρει από τους πλούσιους, αλλά από τους φτωχούς. Αν τους αφήσεις ελεύθερους, προσπαθούν να αποσπάσουν προνόμια από τις χαμηλότερες τάξεις, γιατί το όνειρό τους είναι να ανέβουν. Γι’ αυτό είναι επικίνδυνοι. Γι’ αυτό η εργατική τάξη υποφέρει πάντοτε από τη μεσαία τάξη, όχι από την ανώτερη. Η σωστή πολιτική είναι να ενισχύεις το δίχτυ ασφαλείας για τους φτωχούς και, αν πρέπει να πηδήξεις κάποιον, να πηδήξεις τη μεσαία τάξη».
Καταλαβαίνω γιατί σας αντιπαθούν.
«Δεν ισχυρίζομαι ότι η μεσαία τάξη είναι κακή, λέω ότι είναι πιθανότερο να βρεις διεφθαρμένους ανθρώπους στη μεσαία τάξη από ό,τι στις άλλες δύο. Υπάρχει αυτή η ηλίθια αντίληψη ότι πρόκειται για τη σημαντικότερη, τη “χρυσή” κοινωνική τάξη. Σκεφθείτε, όμως, ότι οι μεγαλύτερες παραβιάσεις της ηθικής γίνονται από τη μεσαία τάξη. Πάρτε ως παράδειγμα τους γιατρούς που υπερσυνταγογραφούν»
Στην Αμερική υπερσυνταγογραφούν, στην Ελλάδα υπάρχουν περιπτώσεις γιατρών που δεν εγχειρίζουν έναν ασθενή αν δεν πάρουν φακελάκι από τους συγγενείς.
«Καταλαβαίνω ότι ο Τύπος πρέπει να βγάλει το ψωμί του. Αλλά η παραβίαση της ηθικής για να διατηρεί κανείς ένα υψηλό επίπεδο ζωής με βρίσκει αντίθετο. Κάποιος γιατρός ήθελε να με εγχειρήσει για έναν τραυματισμό στο ισχίο, για να βγάλει 10.000 δολάρια. Του είπα να πάει να γαμηθεί. Αργότερα ο τραυματισμός επουλώθηκε. Ξέρει και ο ίδιος πολύ καλά ότι προσπαθεί να σου πουλήσει κάτι που μπορεί να μη χρειάζεσαι, διότι έχει εθιστεί σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο εισοδήματος. Επειδή έχει ακριβό αμάξι και σπίτι με πισίνα. Αντιθέτως, αυτός που παίρνει τον βασικό μισθό δεν έχει πουθενά να πάει, δεν φοβάται ότι θα πέσει σε χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο. Αρα, μπορείς να εμπιστευθείς πολύ περισσότερο τη γνώμη του».
Πώς θα εξηγούσατε τη θεωρία του «Μαύρου κύκνου» σε ένα παιδί έξι ετών;
«Τα εξάχρονα παιδιά καταλαβαίνουν πολλά. Θα τους έλεγα ότι υπάρχουν πολλά πράγματα που δεν μπορείς να τα προβλέψεις και πρέπει να είσαι αρκετά δυνατός για να αντιμετωπίσεις τις συνέπειες από τις λάθος προβλέψεις. Η μητέρα φύση δεν κάνει προβλέψεις. Για παράδειγμα, αν αυξήσεις τη μυϊκή σου μάζα είσαι πιο υγιής, δεν χρειάζεται να προβλέψεις πώς ενδέχεται αυτό να σου φανεί χρήσιμο. Αυτό που λέω στους ανθρώπους είναι ότι υπάρχουν πολλά πράγματα που δεν μπορούμε να προβλέψουμε. Το πρόβλημά μας είναι ότι έχουμε ψευτο-επιστήμες που μας οδηγούν στην ανάληψη ρίσκου πιστεύοντας ότι μπορούν να προβλέψουν τις εξελίξεις. Πρόκειται ξεκάθαρα για ψευτο-επιστήμες, τις οποίες χρησιμοποιεί και στηρίζει το οικονομικό κατεστημένο. Είναι σκάνδαλο. Αυτοί οι άνθρωποι κάνουν λάθος και το χειρότερο είναι πως δεν καταλαβαίνουν ότι κάνουν λάθος».
Ησασταν προετοιμασμένος για την επιτυχία και για τη φήμη;
«Οχι».
Σας άλλαξαν;
«Δεν με άλλαξαν. Τίποτε δεν άλλαξε. Εχω τους ίδιους φίλους. Το μόνο που άλλαξε είναι ότι έχω περισσότερους εχθρούς».
Γιατί έχετε τόσο πολλούς εχθρούς, ιδίως στον χρηματοοικονομικό κλάδο;
«Γιατί τους προσβάλλω πολύ συχνά. Οταν πήγα στο ΔΝΤ, τους είπα ότι είτε πρέπει να συμφωνήσετε με τα επιχειρήματά μου είτε πρέπει να βρείτε έναν λόγο για να μειώσετε την αξιοπιστία μου. Να βρουν, δηλαδή, μια αφορμή για να πουν ότι, εφόσον το λέει αυτός, δεν μπορεί να είναι σωστό. Γιατί η πιο συνηθισμένη άμυνά τους είναι να πυροβολούν τον αγγελιοφόρο. Προσπαθούν να μειώσουν την αξιοπιστία του. Αυτό κάνουν. Αλλά είναι καλό που το κάνουν. Γιατί όσο περισσότερους εχθρούς αποκτώ τόσο περισσότερο ταξιδεύει το μήνυμά μου. Υπάρχει ένα αραβικό ρητό που λέει ότι “ο ψόφιος σκύλος δεν έχει εχθρούς”. Εχω έναν αφορισμό που λέει ότι “ποτέ δεν έχεις δίκιο, αν δεν σου επιτεθούν προσωπικά”. Κερδίζεις μια διαμάχη όταν σου επιτίθενται προσωπικά επειδή δεν μπορούν να επιτεθούν στις ιδέες σου, σε αυτά που λες.
Κανένας, μέχρι στιγμής, δεν έχει επιτεθεί στην κεντρική ιδέα μου. Οτι επειδή δεν μπορείς να προβλέψεις, είναι απαραίτητο να αποκτήσεις αρκετή ευρωστία, να χτίσεις τις άμυνές σου για να αντιμετωπίσεις τους “μαύρους κύκνους”, τα σπάνια συμβάντα που έχουν συνήθως τις μεγαλύτερες επιπτώσεις. Κανείς δεν έχει επιτεθεί σε αυτήν την ιδέα. Κάποιοι λένε ότι δεν μπορείς να προχωράς στη ζωή σου ανησυχώντας διαρκώς για τους μαύρους κύκνους. Δεν λέω όμως αυτό. Ετσι είτε διαστρέφουν το μήνυμά μου είτε μου επιτίθενται προσωπικά».
Γιατί λένε ότι είστε αλαζόνας;
«Χέσ’ τους! Είμαι αλαζόνας! Και τι έγινε; Σημαίνει αυτό ότι κάνω λάθος;».
Τι σημαίνει αλαζόνας;
«Δεν σημαίνει τίποτε. Οτι δίνω την εντύπωση πως είμαι σίγουρος για αυτό που λέω. Αν δεν είχα αυτοπεποίθηση, δεν θα με πίστευε κανένας. Και θα σας εξηγήσω γιατί. Οταν βγαίνω στην τηλεόραση, για παράδειγμα, και δεν βγαίνω συχνά, ο άνθρωποι που με βλέπουν λένε: «Για δες, αυτός ο τύπος τα πιστεύει αυτά που λέει». Οπότε προτιμώ να με πουν αλαζόνα, παρά να με πουν ανασφαλή».
Γιατί είναι κακό να είσαι ανασφαλής;
«Δίνεις λάθος σήμα. Αν δεν έχεις πειστεί ο ίδιος για αυτό που λες, κανένας δεν θα πειστεί».
Επομένως αισθάνεστε την ανάγκη να πείσετε τους ανθρώπους;
«Οχι, αισθάνομαι την ανάγκη να επισημάνω κάτι λάθος που υπάρχει στον κόσμο και να το διορθώσω».
Ισχυρίζεστε ότι δεν κάνετε προβλέψεις, αλλά πολλοί σάς κατατάσσουν σε αυτούς που προέβλεψαν την κρίση. Οπως ο αμφιλεγόμενος στην Ελλάδα Νουριέλ Ρουμπίνι, για παράδειγμα. Ποια είναι άποψή σας για αυτόν;
«Ο Νουριέλ είναι εντάξει, γνωρίζει το εύθραυστο των πραγμάτων. Νομίζει ότι προβλέπει. Αλλά δεν προβλέπει, απλώς έχει επίγνωση του πόσο εύθραυστα είναι όλα».
Πολλοί Ελληνες, πάντως, πιστεύουν ότι έχει ποντάρει στη χρεοκοπία μας και ότι θα βγάλει πολλά λεφτά.
«Δεν νομίζω. Και πρέπει να σας πω ότι εγώ δεν προβλέπω, απλώς μπορώ να διακρίνω τον εφησυχασμό και την ευθραυστότητα. Δεν είμαι οικονομολόγος, δεν μου αρέσουν οι οικονομολόγοι και δεν τους εμπιστεύομαι».
Λέτε όμως ότι εμπιστεύεστε τη διαίσθησή σας.
«Λέω ότι εμπιστεύομαι ορισμένα στοιχεία της ανθρώπινης φύσης».
Τι πιστεύετε για την ελληνική κρίση και την εξέλιξη που θα έχει; Είπατε ότι αν ψάξει κανείς για λεφτά, στο τέλος τα βρίσκει…
«Θα χρειαστείτε χρόνο. Οι άνθρωποι δεν έχουν αρκετή φαντασία, δεν ξέρουν τι θα μπορούσαν να βρουν. Αν όμως το βάλεις καλά στο μυαλό σου να βρεις λεφτά, θα τα βρεις».
Ας περάσουμε στην άλλη όχθη του Ατλαντικού. Στις 20 Ιανουαρίου συμπληρώθηκαν δύο χρόνια προεδρίας του Μπαράκ Ομπάμα στις ΗΠΑ. Είστε απογοητευμένος;
«Ο Ομπάμα είναι μια απάτη!».
Τι εννοείτε; Θα προτιμούσατε τον Τζον Μακ Κέιν και τη Σάρα Πέιλιν;
«Είναι λιγότερο απάτη. Ο Ομπάμα εμφανίζεται ως το αγαπημένο παιδί των διανοουμένων, αλλά δείτε τον: δύο χρόνια μετά την κρίση, δεν έχει αντιληφθεί τι την προκάλεσε και έχει έναν τύπο που τον λένε Μπερνάνκι, τον επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ, που είναι μια απάτη και επίσης τον Γκάιτνερ, υπουργό Οικονομικών, ο οποίος ήταν προηγουμένως στην Κεντρική Τράπεζα της Νέας Υόρκης και υποτίθεται ότι έπρεπε να ελέγχει τις τράπεζες που αγόραζαν τοξικά χρηματοοικονομικά προϊόντα. Ο Ομπάμα έχει τον Γκάιτνερ, τον Μπερνάνκι και τον Λάρι Σάμερς, που είναι ο σύμβουλος του Λευκού Οίκου σε θέματα οικονομίας, οι οποίοι υποφέρουν από απόλυτη τύφλωση όσον αφορά το φαινόμενο των “μαύρων κύκνων”. Και έχω έναν ορισμό για αυτού του είδους την τύφλωση: Είναι αυτός που δεν βλέπει ότι έρχεται καταιγίδα».
Γιατί λέτε ότι οι προβλέψεις έχουν κακή φήμη;
«Η πρόγνωση είχε πάντα κακή φήμη. Το Κοράνι λέει να μην πιστεύεις όσους κάνουν προβλέψεις, ακόμη και όταν έχουν δίκιο. Το Ισλάμ έχει στον πυρήνα του ένα ταμπού για τις προβλέψεις. Γι’ αυτό και το σύστημά τους είναι χτισμένο με τέτοιο τρόπο που να μπορεί να αντέξει στις επιπτώσεις που προέρχονται από λάθος προβλέψεις. Οι Βυζαντινοί είχαν πολύ παρόμοιες ιδέες. Οι Ελληνες περιόρισαν το φαινόμενο στο Μαντείο των Δελφών. Η Ανατολή δεν συμπαθεί τους οιωνοσκόπους. Πάντοτε την πατάγαμε με δαύτους και σήμερα μας παίρνουν χρήματα για να μας παραμυθιάζουν».
Φαίνεται όμως ότι εξυπηρετούν μια ανάγκη. Διαχρονικά ο άνθρωπος ήθελε να ξέρει…
«Μα το χρειάζεσαι! Η ανθρώπινη φύση είναι τέτοια, που την πατάς πάντοτε με αυτούς που υπόσχονται ότι θα σου αποκαλύψουν το μέλλον. Θέλω μια κοινωνία που θα είναι λιγότερο ευάλωτη σε λάθος προβλέψεις. Και τι είναι αυτό που σε κάνει ευάλωτο σε αυτά τα λάθη; Τα ελλείμματα. Τι άλλο; Η μόχλευση. Τι άλλο; Το τύπωμα χρήματος. Είστε τυχεροί που δεν μπορείτε να τυπώσετε χρήμα και να εφαρμόσετε αυτό το μέτρο για τη νομισματική χαλάρωση».
Ορισμένοι οικονομολόγοι ωστόσο ισχυρίζονται ότι θα ήμασταν σε καλύτερη θέση αν είχαμε τη δραχμή.
«Θα σας πω κάτι. Από πότε μπορείς να εμπιστευθείς έναν οικονομολόγο; Πόσοι οικονομολόγοι, εκτός από τον Ρουμπίνι, τον οποίο αναφέρατε προηγουμένως, είδαν το εύρος της κρίσης; Υπάρχουν εκατομμύρια οικονομολόγοι. Τι σας λέει αυτό για το επάγγελμα; Οτι πρέπει να χάσει αμέσως τη νομιμοποίηση που απολαμβάνει. Δεν πρέπει να υπάρχει καμία νομιμοποίηση για τους οικονομολόγους! Γι’ αυτό όταν βλέπω τον Ομπάμα, βλέπω ότι έχει γύρω του ανθρώπους με μηδενική νομιμοποίηση. Μηδέν!».
Στο νέο βιβλίο σας, «Το κρεβάτι του Προκρούστη» («TheBedofProcrustes: Philosophicaland Practical Aphorisms», Random House, 2010), υποστηρίζετε ότι οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τα όρια της γνώσης και τρομάζουν από το αόρατο και το άγνωστο. Επίσης προσπαθούν να λυτρωθούν από την πίεση που αισθάνονται στριμώχνοντας την πραγματικότητα σε προκατασκευασμένες ιδέες και κατηγοριοποιήσεις. Πώς φτάσατε σε αυτό το βιβλίο;
«Περπατώντας. Είναι ένα βιβλίο με αφορισμούς. Ουκ εν τω πολλώ το ευ. Αν δεν κάνεις τίποτε όλη την ημέρα και απλώς περπατάς, κάποια στιγμή αρχίζεις να “παράγεις” αφορισμούς».
Δεν βλέπετε τηλεόραση, δεν χρησιμοποιείτε το Διαδίκτυο;
«Στο Διαδίκτυο μπαίνω, πού και πού, για λίγο. Δεν βλέπω τηλεόραση και δεν πηγαίνω ποτέ στο σινεμά».
Γιατί;
«Η κινούμενη εικόνα είναι αφύσικη για μένα και δεν μου αρέσει να βρίσκομαι σε ένα σκοτεινό δωμάτιο. Θέλω κατά τη διάρκεια της ημέρας να είμαι στον ήλιο».
Υιοθετείτε τις συνήθειες των Αμερικανών; Πηγαίνετε στο γυμναστήριο;
«Σηκώνω βάρη, αλλά μόνο φυσικά. Μιμούμαι τους προγόνους μας που σήκωναν βράχους. Κάνω αυτήν την άσκηση» [Σχηματίζει με τα χέρια του έναν κύκλο και αναπαριστά την κίνηση]
Αρα δεν αγοράζετε όργανα γυμναστικής μέσω τηλεμάρκετινγκ.
«Δεν χρησιμοποιώ καθόλου εξοπλισμό γυμναστηρίου».
Τι σας δίνει μεγάλη χαρά και τι σας εκνευρίζει αφάνταστα;
«Τα πάντα με χαροποιούν, αλλά με εκνευρίζει αφάνταστα να πέφτω πάνω σε έναν οικονομολόγο. Χάνω την ψυχραιμία μου».
***
Δημοσιεύθηκε στο BHMagazino 30/01/2011. Συνέντευξη στον Αργύρη Παπαστάθη http://www.businesslife.gr/articles/opinions/o-mavros-kiknos.html#.VWCaUU_tmko